Ergonomia

Wojciech Bogumił Jastrzębowski Obelisk Jastrzębowskiego Ergonomia wstecz strona główna

HISTORIA ERGONOMII

    Termin „ergonomia” został po raz pierwszy sformułowany przez wybitnego polskiego przyrodnika, profesora Instytutu Rolniczo – Leśnego w Marymoncie pod Warszawą W, B. Jastrzębowskiego. W roku 1857 Jastrzębowski ogłosił artykuł zatytułowany „ Rys ergonomii, czyli Nauki o pracy opartej na prawach zaczerpniętych z Nauki Przyrody”. Pisał w nim m.in. „Nazwiskiem Ergonomii, wziętym od wyrazu greckiego ergon (praca) i nomos (prawo, zasada), oznaczamy Naukę o Pracy.”

    W prawie 100 lat później – w 1949 r. powstało w Anglii Ergonomiczne Towarzystwo Naukowe. W latach następnych „ergonomia” przyjęła się w całej Europie, a następnie na innych kontynentach.

    W 1959 r. powstało Międzynarodowe Stowarzyszenie Ergonomiczne (IEA – International Ergonomics Association), a w 1962 r. odbył się w Sztokholmie pierwszy jego Kongres.

    Międzynarodowe Stowarzyszenie Ergonomiczne skupia obecnie 47 towarzystw krajowych. Kongresy odbywają się co 3 lata. VII Kongres odbył się w sierpniu 1979 r. w Warszawie.

    W Polsce ergonomię zaczęto propagować i stosować w latach 60. Podjęte zostały wówczas na większą skalę prace badawcze i próby realizacji praktycznych rozwiązań. Kilka zespołów lekarzy przemysłowej służby zdrowia podjęło prace głównie z zakresu ergonomii korekcyjnej w zakładach przemysłu maszynowego i ciężkiego.

    Pod koniec lat 60. Rozpoczęto nauczanie ergonomii studentów w niektórych uczelniach technicznych, medycznych i artystycznych.

    W tym też czasie zaczęły powstawać pierwsze zespoły ergonomiczne w biurach projektowych przemysłu maszynowego zajmujące się badaniami z zakresu ergonomii koncepcyjnej.

    Współcześnie ergonomia ma bardzo szerokie zastosowanie nie tylko w konstrukcji, maszyn, urządzeń i narzędzi pracy, również w projektowaniu wyrobów użytkowych, jak też w odniesieniu do warunków pracy. Coraz częściej, zwłaszcza na zachodzie Europy i w Ameryce Północnej wykorzystuje się ergonomię przy planowaniu warunków bytowych i rekreacyjnych ludności oraz do poprawy warunków ekologicznych.

    Stosowanie ergonomii zapewnia komfort i bezpieczeństwo pracy, właściwy relaks biologiczny w warunkach domowych i racjonalną ochronę środowiska naturalnego.



Definicje Ergonomii?
ERGONOMIA jest to nauka zajmująca się zasadami i metodami dostosowania urządzeń i narzędzi do cech fizycznych i psychicznych człowieka. [1]

Twórca pojęcia „ERGONOMIA” jest Wojciech Bogumił Jastrzębowski, który w 1857 roku w swojej, opublikowanej w poznańskim czasopiśmie „Przyroda i Przemysł”, pracy pt. „Rys Ergonomii czyli Nauki o Pracy opartej na naukach poczerpniętych z Nauki Przyrody”, Jastrzębowski napisał:

Nazwiskiem Ergonomii, wziętym od wyrazów ergon (praca) i nomos (prawo, zasada), oznaczamy Naukę o Pracy, czyli używaniu nadanych człowiekowi od Stwórcy sił i zdolności”. [2]

Międzynarodowe Stowarzyszenie Ergonomiczne (IEA www.iea.cc) podaje następującą definicję:

„Ergonomics (or human factors) is the scientific discipline concerned with the understanding of interactions among humans and other elements of a system, and the profession that applies theory, principles, data and methods to design in order to optimize human well-being and overall system performance. Ergonomists contribute to the design and evaluation of tasks, jobs, products, environments and systems in order to make them compatible with the needs, abilities and limitations of people.” [3]

„Ergonomia (lub czynniki ludzkie) to dyscyplina naukowa, zajmująca się zrozumieniem oddziaływań zachodzących pomiędzy: ludźmi a innymi elementami systemu; jest profesją (zawodem) dotyczącym teorii, zasad, danych i metod projektowania, mających na celu optymalizację dobra ludzkiego i ogólnego osiągu systemu. Ergonomia wnosi wkład we wzornictwo oraz ocenę zadań, pracy, produktów, środowiska i systemów, mając na celu uczynienie je kompatybilnymi z potrzebami, możliwościami i ograniczeniami ludzi.” (tłum. Tomasz Izydorczyk)

[1] Bralczyk Jerzy (red.), „Słownik 100 tysięcy potrzebnych słów”. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa 2005,
[2] Jastrzębowski Wojciech Bogumił, „Rys Ergonomii czyli Nauki o Pracy opartej na naukach poczerpniętych z Nauki Przyrody”. Przyroda i Przemysł (numery 29-32). Poznań 1857.
[3] www.iea.cc

strona główna